Í nýju frumvarpi til breytinga á lögum um þingfararkaup alþingismanna og þingfararkostnað er lagt til að alþingismönnum verði heimilt að ráða sér aðstoðarmann eftir nánari reglum sem forsætisnefnd Alþingis setur. Er hér um að ræða útfærslu á samkomulagi milli þingflokkanna frá því í desember síðastliðnum, sem miðar að því að bæta starfsaðstöðu þingmanna.
Í fyrstu er gert ráð fyrir því að formenn stjórnmálaflokka í stjórnarandstöðu eigi rétt á að ráða sér aðstoðarmann í fullt starf, en þingmenn landsbyggðarkjördæmanna þriggja eigi rétt á að hafa aðstoðarmann í þriðjungsstarfi. Hefur meirihluti allsherjarnefndar Alþingis nú fjallað um málið og gert það að sinni tillögu að breytingarnar nái til allra þingmanna. Er það í senn sjálfsögð og eðlileg krafa að aukin aðstoð nái til allra þingmanna enda er breytingunni ætlað að vera skref í styrkingu löggjafarvaldsins alls gagnvart framkvæmdavaldinu. Sé ennfremur litið til þess að mun færri kjósendur eru að baki hverjum þingmanni í Norðvestur-, Norðaustur- og Suðurkjördæmi en í kjördæmunum þremur á höfuðborgarsvæðinu má sjá hversu undarlegt þetta misræmi er.
Óraunhæfar hugmyndir um þrískiptingu
Heilt yfir verður hins vegar að segjast eins og er, að frumvarpið virðist að mörgu leyti vera vanhugsað. Gert er ráð fyrir því að þingmenn geti ráðið sér starfsmann í 33% starfshlutfalli, sem vekur mann til umhugsunar um hvað viðkomandi eigi að gera við hin 67% af starfsorku sinni. Sú hugmynd, að þrír þingmenn muni samnýta einn starfsmann og gera honum þannig kleift að vera í 100% starfi verður að teljast afar ósennileg enda ljóst að þingmenn kunni að hafa afar ólíkar skoðanir á því hver sé heppilegur til starfsins og hvaða sérþekkingu (ef einhverja) hann þurfi að hafa, auk þess sem þingmenn kjördæma há á fjögurra ára fresti mikla samkeppni um hlutskipti sitt á lista fyrir Alþingiskosningar. Það þarf ekki frjótt ímyndunarafl til að geta sér til um kröfur þingmanna eftir nokkur misseri: Hvorki gengur að deila starfsmanni né að hafa hann einungis í 33% starfi – eina vitið í stöðunni verður að hver þingmaður fái sinn persónulega aðstoðarmann. Og þá verða aðstoðarmennirnir orðnir 51.
Í raun og veru er vandamálið við frumvarpið að þingmönnunum sjálfum er gert að ráða þessa aðstoðarmenn sína, án þess að aðrir geti haft nokkuð um það að segja. Ólíklegt verður að teljast að slíkt fyrirkomulag muni leiða til vandaðri löggjafar og styrkingu löggjafarvaldsins. Mun heppilegri leið til að ná þeim markmiðum er að binda aðstoðarmennina við sjálfa stjórnmálaflokkanna en ekki þingmennina sem slíka. Með slíku móti væri hægt að mynda heildstæðan hóp sem væri hluti af starfsliði þingflokkanna.
Sitjandi þingmenn styrkja stöðu sína
Það liggur í augum uppi hvernig nýtingin á starfsmönnum þingmanna yrði ef það fyrirkomulag sem frumvarpið gerir ráð fyrir verður að raunveruleika. Ef frumvarpið mun ná til allra óbreyttra þingmanna er ekki ólíklegt að í stöður aðstoðarmannanna muni af ótrúlegri tilviljun raðast 51 kosningastjóri, allir á launum hjá hinu opinbera. Upphaflega í þriðjungsstarfi, en þegar fram líða stundir í fullu starfi. Ekki yrði það nú amalegt fyrir sitjandi þingmenn að hafa slíkan kosningastjóra í vinnu allan ársins hring í fjögur ár. Burtséð frá því hversu heppilegt eða óheppilegt það kann að vera fyrir löggjafarstarfsemi Alþingis er ljóst að slíkt fyrirkomulag gæti að miklu leyti hindrað nýliðun á Alþingi – það væri að minnsta kosti við ramman reip að draga fyrir nýliða að kljást við atvinnupólitíkusa með starfsmann á launaskrá ríkisins.
Það er sjálfsagt mál og eðlilegt að styrkja löggjafarvaldið og þingflokkana sem starfa á Alþingi. Sú leið sem stefnir í að verði farin er hins vegar engan vegin sú rétta til að gera það.
[...] 28. febrúar 2008 | Stjórnmál Það þarf ekki frjótt ímyndunarafl til að geta sér til um kröfur þingmanna eftir nokkur miss… [...]